ทวาย ทะแว บ้านเมืองที่กำลังเปลี่ยนไป

หลังจากที่เดินทางอยู่ในทวายและพม่ามาได้เกือบสองปี วันนี้ผมมีเรื่องเล่าเกียวกับพม่ามาแบ่งปันเพื่อนๆ ผ่านบล็อกนี้ ผมจะค่อยๆ เล่าไปทีละเรื่อง เขียนไปทีละอย่าง ตามประสานักเดินทางสะพายเป้ที่หลงเสน่ห์พม่าและก็เป็นไกด์พานักท่องเที่ยวสัมผัสดินแดนแห่งมนต์เสน่ห์และอารยธรรมล้ำค่า





ผมชอบประโยคหนึ่งของ มาร์ค ทเวน นักเขียนชื่อดังชาวอเมริกันที่กล่าวว่า "ยี่สิบปีหลังจากนี้ คุณจะผิดหวังกับสิ่งที่ไม่ได้ทำมากกว่าสิ่งที่ได้ทำลงไป เพราะฉะนั้น ถอนสมอและเดินเรือออกจากน่านน้ำที่ปลอดภัย ปล่อยใจไปตามลมที่พัดพา จงสำรวจ จงฝัน และจงค้นพบ" นี่แหละคือสาเหตุของการออกเดินทางเมื่อปลายปี พ.ศ. 2556....จุดเริ่มต้นของผมนะหรือ ก็คือเมืองทวายนั่นเอง...


 ทวาย หรือ ทะแว เป็นเมืองเล็กๆ ตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ของพม่าตรงข้ามจังหวัดกาญจนบุรี บนฝั่งแม่น้ำทวาย อยู่ห่างจากทะเลอันดามันประมาณ 30 กิโลเมตร และเป็นเมืองหลวงของเขตตะนาวศรีหรือตะหนิ่นต่าหยี่ (Tanintharyi Division) อยู่ห่างจากย่างกุ้ง 614.3 กิโลเมตร มีประชากรประมาณ 200,000 คน แต่ อาจารย์ซอ ทูระ อดีตเคยเป็นอาจารย์สอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยทวายและเป็นผู้ก่อตั้งสมาคมวิจัยทวาย และเคยร่วมทีมสำรวจทวายกับนักวิชาการระดับนานาชาติทางด้านโบราณคดี  ศ.เอลิซาเบธ มัวร์ (Prof. Elizabeth Moore) ชี้ว่าทวายมีประชากรกว่า 8 แสนคน ทวายมีหลากหลายชาติพันธ์ ประชากรส่วนใหญ่พูดภาษาพม่าสำเนียงใต้ แต่ชาวทวายหลายคนโดยเฉพาะคนหนุ่มสาวนั้นพูดภาษาไทยได้ชัดเจนเพราะเคยมาทำงานที่เมืองไทย ภาษาทวายมีเสน่ห์แบบเฉพาะตัว ว่ากันว่าคนย่างกุ้งเองก็ไม่ค่อยเข้าใจภาษาทวายมากนักเพราะพูดไม่เหมือนกัน เช่น คำว่า กินข้าว คนพม่าจากย่างกุ้งจะพูดว่า 'ทะมินซา' คำว่า กิน คือ 'ซา' ส่วนคำว่า ข้าว คือ 'ทะมิน' แต่คนทวายกลับพูดว่า 'มาซา' และคำว่า 'แตงโม' คนย่างกุ้งพูดว่า 'พะแยตี' ส่วนคนทวายกลับเรียกว่า 'ซิกควอตี' ผมเองในฐานะไกด์คนหนึ่งก็ต้องเรียนภาษาพม่าฉบับทวายไปด้วยเช่นกัน ซึ่งก็สนุกไปอีกแบบ...

ทวายสูญเสียเอกราชในสมัยพระเจ้าอลองพญาแห่งราชวงค์ ‘คอนบอง’ คนทวายอพยพมาจากรัฐยะไข่ เรียกตัวเองว่า ‘ดะแว’ ในบทความหนึ่งของอาจารย์สมฤทธิ์ ลือชัย (อาจารย์ส่งมาให้ผมอ่านทางอีเมล์) ได้เขียนไว้ว่า "ส่วนที่บอกว่าพวกทวายนั้นเป็นอีกเชื้อชาติหนึ่งไม่ใช่มอญและไม่ใช่พม่า อันนี้ก็ยังสงสัยอยู่ว่าพวกนี้เป็นใครมาจากไหน พวกอินทา (Intha) ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ของทะเลสาบอินเลในรัฐฉานก็อ้างว่าบรรพชนของตนอพยพมาจากเมืองทวาย ลองไปค้นข้อมูลดูปรากฏว่า 'ทวาย' นั้นเป็นหนึ่งใน ๑๓๕ กลุ่มชาติพันธ์ในพม่า แสดงให้เห็นว่า 'ทวาย' นั้นเป็นชาติพันธ์ุหนึ่งต่างหาก ภาษาที่พวกทวายใช้มีคำพม่าแค่ ๔๐ เปอร์เซ็นต์ เพิ่งมาทราบความจริงว่าพวกทวายนั้นบรรพชนเดิมเป็นชาวยะไข่หรืออาระกัน ถูกกวาดต้อนมาไว้ที่นี่ พวกทวายเรียกตัวเองว่าเป็นชาว 'ทะแว' คำนี้ไทยออกเสียงเป็น 'ทวาย' แล้วโมเมว่าเมืองนี้เดิมชื่อเมือง 'ท่าหวาย' ซึ่งไม่ถูกต้อง " 

วันนี้ทวายปรากฏตัวอีกครั้งในวันที่พม่าเปิดประเทศและความรุ่งเรืองในอดีตนั้นเริ่มปรากฏขึ้นอีกหน ตึกรามบ้านช่องสมัยเก่ายังปรากฏให้เห็นอยู่ทั่วเมืองทวาย วัฒนธรรมการอยู่การกินที่ยังคงไว้เหมือนเดิม ความงดงามที่ยังคงความเป็นธรรมชาติอยู่มากมายไม่ว่าจะเป็นน้ำตก ลำธารใสไหลเย็น สายน้ำแห่งเผ่าพันธุ์ ชายหาดที่เงียบสงบ วิถีชีวิตที่เรียบง่าย และวัฒนธรรมประเพณีที่ตรึงตรา สิ่งสวยงามเหล่านี้กำลังจะเปลี่ยนแปลงไปตามวิถีแห่งการเปลี่ยนถ่ายสู่โลกสมัยใหม่ในอีกไม่ช้า การออกค้นหาทวายในวันที่โลกาภิวัตน์ยังไม่คลอบงำทั้งสังคม เราจะสัมผัสอดีตของสังคมไทยอย่างน่าอัศจรรย์แล้วเราจะพบว่าความจริงแล้วอดีตไม่ได้หายไปไหน แต่มันอยู่ในใจของเรานั่นเอง







หนุ่มนักเดินทาง บ้านๆ เซอร์ๆ ติดดิน คนหนึ่ง หลงเสน่ห์พม่าจนไม่อยากกลับบ้าน ออกเดินทางตั้งแต่เหนือจรดใต้ ตะวันออกสู่ตะวันตก สะพายเป้ใบเขื่องหนึ่งใบและสมุดโน๊ตพร้อมปากกาหนึ่งชุด ดั้นด้นค้นหาเรื่องราวความประทับใจในดินแดนแปลกใหม่และมิตรภาพของคนแปลกหน้าบนเส้นทางที่เดินผ่าน

Share this

First